12V of 24V led strip

  • Geplaatst op
12V of 24V led strip

12V of 24V led strip: welke spanning past bij jouw project?

12V of 24V led strip: welke spanning past bij jouw project?

Bij het kiezen van een ledstrip kom je vroeg of laat bij dezelfde vraag uit: 12V of 24V led strip? Het verschil lijkt misschien klein – het ene getal is simpelweg twee keer zo groot als het andere – maar voor de opbouw van een installatie kan het behoorlijk wat uitmaken.

Vooral de lengte van de ledstrip, het totale vermogen, de stroomsterkte en de afstand tussen voeding en verlichting spelen mee. Een 24V led strip heeft bij hetzelfde vermogen minder ampère nodig dan een 12V led strip. Dat is gunstig bij langere kabels en grotere installaties, omdat spanningsverlies makkelijker beperkt blijft.

Betekent dit dat je voortaan altijd 24V moet kiezen? Nee. Ook 12V heeft situaties waarin het juist een logische keuze is. Het helpt vooral om te begrijpen wat die spanning technisch doet. Daarna wordt kiezen een stuk minder spannend.

 

12V en 24V naast elkaar

De belangrijkste verschillen kun je vrij eenvoudig naast elkaar zetten:

Kenmerk

12V led strip

24V led strip

Spanning

12 volt DC

24 volt DC

Stroom bij hetzelfde vermogen

Hoger

Lager

Geschikt voor korte lengtes

Ja

Ja

Geschikt voor langere installaties

Mogelijk, maar eerder last van spanningsverlies

Meestal gunstiger

Kabelbelasting

Hoger bij gelijk vermogen

Lager bij gelijk vermogen

Kabeldikte

Wordt sneller belangrijk

Meer speelruimte bij dezelfde belasting

Voeding

12V voeding nodig

24V voeding nodig

Logische keuze

Kortere of bestaande 12V-installaties

Langere en zwaardere installaties

Dat laatste is vooral een richtlijn. Een korte ledstrip mag prima op 24V werken als de strip daarvoor gemaakt is, en een 12V installatie kan ook groter worden opgebouwd. Het verschil zit vooral in wat er elektrisch gebeurt zodra de lengte en het vermogen toenemen.

 

12V of 24V led strip

 

Wat betekent 12V of 24V eigenlijk?

De spanning geeft aan op welk voltage de ledstrip is ontworpen om te werken. Een 12V led strip sluit je dus aan op een 12V voeding en een 24V led strip op een 24V voeding. Dat klinkt nogal vanzelfsprekend, maar juist hier gaat het soms al mis.

De spanning van de voeding voor de ledstrip moet overeenkomen met de spanning van de strip. Een 12V ledstrip aansluiten op een 24V voeding is geen manier om er gratis extra licht uit te halen; je belast de strip dan met een veel te hoge spanning en kunt hem beschadigen.

Andersom krijgt een 24V strip op een 12V voeding juist onvoldoende spanning om correct te werken. Kijk daarom eerst naar het voltage van de strip en kies daarna pas de voeding, controller en eventuele andere onderdelen.

 

Het echte verschil tussen 12V en 24V zit in de stroom

Hier wordt het interessant. Het vermogen van een installatie wordt uitgedrukt in watt. De stroomsterkte drukken we uit in ampère. Die waarden hangen samen met de spanning.

De basis is:

vermogen (W) = spanning (V) × stroomsterkte (A)

Stel dat een ledinstallatie 60 watt gebruikt. Bij 12V is daarvoor 5 ampère nodig. Diezelfde 60 watt vraagt bij 24V maar 2,5 ampère. De spanning verdubbelt dus, terwijl de benodigde stroom halveert.

Dat zie je ook heel duidelijk terug in ons assortiment voedingen. Een 12V voeding van 30 watt levert bijvoorbeeld 2,5A, terwijl een 24V uitvoering van hetzelfde vermogen 1,25A levert. Het vermogen blijft gelijk; alleen de verhouding tussen spanning en stroom verandert.

En juist die lagere stroomsterkte is een belangrijk voordeel van 24V.

 

Waarom is minder ampère gunstig?

Iedere kabel heeft elektrische weerstand. Zodra er stroom doorheen loopt, gaat onderweg een klein deel van de spanning verloren. Hoe hoger de stroomsterkte, hoe groter dat effect wordt bij dezelfde kabel en dezelfde lengte.

Daarom heeft een 12V installatie bij hetzelfde vermogen sneller te maken met spanningsverlies dan een 24V installatie. Niet omdat 12V op zichzelf slecht is, maar omdat er voor hetzelfde aantal watt twee keer zoveel stroom door de kabel moet.

Dat verschil wordt vooral merkbaar bij grotere vermogens en langere kabeltrajecten. Een korte kabel naar een kleine strip zal daar weinig last van hebben. Moet je meerdere meters voedingskabel overbruggen en hangt daar een flinke ledinstallatie achter, dan wordt 24V ineens een stuk aantrekkelijker.

 

Watt per meter: zo bereken je wat de ledstrip nodig heeft

Op de productspecificaties van een ledstrip staat meestal hoeveel watt per meter de strip verbruikt. Dat getal heb je nodig om de voeding te kiezen.

Stel dat je 5 meter ledstrip gebruikt met een verbruik van 9 watt per meter. Dan is het maximale vermogen:

5 meter × 9 watt = 45 watt

Bij 12V betekent 45 watt een stroomsterkte van 3,75A. Bij 24V is voor hetzelfde vermogen ongeveer 1,88A nodig.

Voor de lichtopbrengst zegt dat voltage op zichzelf overigens weinig. Een 24V strip is niet automatisch twee keer zo fel als een 12V strip. Daarvoor moet je kijken naar onder andere het aantal lumen per meter en de efficiëntie van de leds. De spanning vertelt vooral iets over de elektrische opbouw van het systeem.

Bij het kiezen van de voeding is het verstandig wat reserve te houden. Doorgaans adviseren we hiervoor ongeveer 10 tot 20 procent extra capaciteit. Een berekende belasting van 45 watt zou je dus niet combineren met een voeding die maximaal exact 45 watt kan leveren.

 

Spanningsverlies bij een ledstrip: wat merk je daarvan?

Spanningsverlies bij een ledstrip zie je meestal niet als een plotseling probleem. De verlichting wordt richting het uiteinde simpelweg minder fel of de kleur kan bij bepaalde typen strips iets gaan afwijken. Het begin ziet er prima uit, terwijl een paar meter verderop duidelijk minder licht overblijft.

Dat verlies kan op twee plaatsen ontstaan. De voedingskabel tussen voeding en strip heeft weerstand, maar ook de geleidende banen op de ledstrip zelf zijn niet onbeperkt belastbaar. Bij een langere ledstrip moet de stroom steeds verder over die banen worden getransporteerd.

Je kunt spanningsverlies beperken door de voeding dichter bij de verlichting te plaatsen, een geschikte kabeldikte te gebruiken of een lange lichtlijn op meerdere punten van spanning te voorzien. Bij langere installaties is dat laatste vaak een betere oplossing dan simpelweg steeds meer meters achter elkaar aansluiten.

 

Waarom is 24V meestal handiger bij een lange ledstrip?

Juist bij een lange ledstrip komt het voordeel van 24V naar voren. Omdat er bij hetzelfde vermogen minder stroom loopt, worden kabels en geleidende banen minder zwaar belast. Daardoor kun je langere afstanden makkelijker netjes van voeding voorzien.

Dat betekent nog steeds niet dat iedere 24V strip onbeperkt achter elkaar kan worden aangesloten. Ook een 24V led strip kent grenzen. Welke lengte je vanaf één punt kunt voeden, hangt af van het type strip, het vermogen per meter en de constructie van de printplaat.

Bij grotere projecten is het daarom beter om vooraf een voedingsplan te maken. Bepaal hoeveel meter strip je gebruikt, hoeveel watt dat totaal vraagt en waar je de voeding of voedingspunten plaatst. Dat klinkt misschien wat serieuzer dan “strip aansluiten en kijken wat er gebeurt”, maar het levert uiteindelijk wel een veel gelijkmatiger lichtbeeld op.

 

En wanneer is 12V juist interessant?

Met alle voordelen van 24V zou je bijna denken dat 12V alleen nog bestaat omdat iemand vergeten is het uit het assortiment te halen. Zo simpel is het gelukkig niet.

Een 12V led strip kan juist heel logisch zijn bij kortere installaties en systemen waar al een 12V voedingsbron aanwezig is. Denk bijvoorbeeld aan mobiele installaties, voertuigen, bepaalde machines of bestaande 12V-systemen. Ook wanneer je maar een beperkte lengte nodig hebt, is de hogere stroomsterkte vaak helemaal geen praktisch probleem.

Daarnaast verschilt het assortiment per type ledstrip. Soms is een specifieke kleur, uitvoering, breedte of toepassing alleen in een bepaalde spanning beschikbaar. Kijk daarom niet alleen naar 12V of 24V, maar naar het complete product dat het beste bij de installatie past.

 

Kabeldikte bij ledverlichting: hier telt de spanning echt mee

De juiste kabeldikte voor ledverlichting hangt af van drie dingen die elkaar beïnvloeden: de stroomsterkte, de lengte van de kabel en het toegestane spanningsverlies. Hoe langer de kabel en hoe meer ampère erdoorheen moet, hoe groter de benodigde kabeldoorsnede kan worden.

Bij 12V is dat extra belangrijk doordat de stroom bij hetzelfde vermogen hoger ligt. Bij LedProfiel hebben we daarom aparte adviestabellen voor kabeldikte bij 12V ledverlichting en kabeldikte bij 24V ledverlichting. Daar kun je op basis van afstand en stroomsterkte bepalen welke koperdoorsnede geschikt is.

Een dikke kabel kiezen “voor de zekerheid” is overigens ook niet altijd de meest praktische aanpak. Die moet nog wel in connectoren, controllers en aansluitklemmen passen. Berekenen is dus net iets slimmer dan een kabel uitzoeken die eruitziet alsof je er ook een elektrische heftruck mee kunt starten.

 

Ampère van een ledstrip berekenen

Wil je weten hoeveel ampère een ledstrip vraagt? Deel dan het totale vermogen door de spanning. Bij een project van 100 watt krijg je bijvoorbeeld:

Installatie

Berekening

Stroomsterkte

12V

100W ÷ 12V

circa 8,3A

24V

100W ÷ 24V

circa 4,2A

Het verschil is meteen duidelijk. De 24V installatie transporteert hetzelfde vermogen met ongeveer de helft van de stroom. Dat is niet alleen relevant voor kabels. Ook controllers, dimmers, connectoren en andere onderdelen hebben vaak een maximale stroomsterkte in ampère. Een controller die maximaal 5A aankan, kan bij 24V dus meer vermogen schakelen dan bij 12V. Controleer daarom altijd zowel het maximale aantal ampère als het toegestane voltage van zo’n onderdeel.

 

12V of 24V led strip

 

De voeding moet bij méér passen dan alleen het voltage

Bij een voeding voor een ledstrip kijk je eerst of de uitgangsspanning klopt, maar daarna ben je nog niet klaar. De voeding moet ook voldoende watt kunnen leveren voor alle aangesloten ledstrips samen.

Gebruik je meerdere stukken strip op één voeding? Tel dan het totale aantal meters bij elkaar op en vermenigvuldig dat met het wattage per meter. Houd vervolgens wat reserve aan, zodat de voeding niet voortdurend op zijn maximale vermogen hoeft te draaien.

Wil je de verlichting dimmen, dan speelt ook de manier van bedienen mee. Sommige systemen gebruiken een dimbare voeding aan de 230V-zijde, terwijl andere installaties werken met een vaste voeding en een controller aan de 12V- of 24V-zijde. Kies die onderdelen dus als één systeem. Een doos vol afzonderlijk prima producten is nog geen garantie dat ze samen ook vrienden worden.

 

12V of 24V kiezen? Begin met deze vier vragen

Je hoeft voor ieder project gelukkig geen complete elektrotechnische studie te maken. Met vier vragen kom je meestal al een heel eind:

  • Hoe lang wordt de ledinstallatie? Voor langere trajecten heeft 24V meestal een voordeel.
  • Hoeveel watt gebruikt de volledige installatie? Hoe hoger het vermogen, hoe belangrijker de stroomsterkte wordt.
  • Hoe lang zijn de voedingskabels? Bij langere afstanden spelen spanningsverlies en kabeldikte sterker mee.
  • Is er al een bestaand voltage? Als een installatie al volledig op 12V of 24V werkt, kan aansluiten op hetzelfde systeem praktischer zijn.

Voor een korte, lichte installatie kunnen beide spanningen uitstekend werken. Wordt het traject langer, neemt het vermogen toe of moet de voeding verder van de ledstrip worden geplaatst? Dan schuift de voorkeur meestal richting 24V.

 

Wat als 24V nog niet lang genoeg is?

Sommige projecten vragen om veel langere ononderbroken lichtlijnen. Dan houdt de vergelijking tussen 12V en 24V op een gegeven moment ook een beetje op. Voor zulke toepassingen bestaan hogere spanningen, zoals 48V.

We hebben bijvoorbeeld 48V Long Run ledstrips voor lengtes van 10, 20 en 30 meter. De hogere spanning maakt het mogelijk om grotere afstanden te overbruggen met een lagere stroomsterkte dan bij vergelijkbare installaties op 12V of 24V.

Dat betekent niet dat je voor een paar meter ledstrip ineens naar 48V moet uitwijken. Zie het vooral als een extra mogelijkheid wanneer lengte echt bepalend wordt voor het ontwerp.

 

Veelgestelde vragen over een 12V of 24V led strip

Is een 24V led strip feller dan een 12V led strip?

Niet automatisch. De lichtopbrengst hangt af van de specificaties van de ledstrip, zoals lumen per meter en vermogen, niet alleen van de spanning.

Waarom is 24V beter voor langere ledstrips?

Bij hetzelfde vermogen loopt op 24V minder stroom dan op 12V. Daardoor kun je spanningsverlies in kabels makkelijker beperken.

Kan ik een 12V led strip aansluiten op een 24V voeding?

Nee. De uitgangsspanning van de voeding moet overeenkomen met het voltage waarvoor de ledstrip is ontworpen.

Hoe bereken ik de juiste voeding voor mijn ledstrip?

Vermenigvuldig het wattage per meter met het totale aantal meters. Kies vervolgens een passende voeding met enige vermogensreserve.

Welke kabeldikte heb ik nodig voor een ledstrip?

Dat hangt af van voltage, stroomsterkte en kabellengte. Hoe meer ampère en hoe langer de kabel, hoe belangrijker een voldoende grote kabeldoorsnede wordt.

 

12V of 24V led strip: kijk verder dan alleen het getal

Voor een korte installatie kan zowel 12V als 24V prima werken. Zodra de ledstrip langer wordt, het vermogen toeneemt of grotere afstanden met voedingskabels moeten worden overbrugd, krijgt 24V meestal een duidelijk voordeel. Je transporteert hetzelfde vermogen met minder stroom, waardoor spanningsverlies en kabelbelasting makkelijker beheersbaar blijven.

Kijk daarom eerst naar de totale lengte, het watt per meter, de benodigde ampères en de afstand tussen voeding en verlichting. Controleer daarna welke ledstrip en voeding daarbij passen.

In ons assortiment vind je 12V-, 24V- en voor langere trajecten ook 48V-oplossingen, samen met voedingen, controllers, kabels en andere onderdelen om de installatie compleet op te bouwen. Zo kies je de spanning niet omdat 24 toevallig groter klinkt dan 12, maar omdat het elektrisch de beste keuze is voor het project.